مالیات چیست و انواع مالیات کدامند ؟

مالیات چیست

مالیات چیست و انواع مالیات کدامند ؟

بسیاری از افراد دقیق نمی‌دانند که مالیات چیست و آیا لزومی دارد که مالیاتشان را پرداخت کنند یا خیر. در این مقاله از سایت مدیر مالیات به توضیح کامل مالیات و انواع آن می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

 

مالیات چیست

مالیات (Tax) هزینه‌های هستند که دولت جهت تامین مخارج عمومی از افراد حقیقی و حقوقی دریافت می‌کند. پرداخت این هزینه‌ها اجباری و ضروری است و اگر کسی مالیاتش را پرداخت نکند، جریمه و مجازات برای او در نظر گرفته خواهد شد.

مالیات نقش مهمی در سرنوشت یک کشور دارد و معمولا از آن برای رشد اقتصادی کشور استفاده می‌کنند. در ادامه تاریخچه مالیات، هدف مالیات و انواع‌ مالیات‌ها را توضیح می‌‌دهیم.

 

تاریخچه مالیات

مالیات مختص زندگی امروزه نیست. بلکه از هزاران سال قبل امپراطوری‌ها و حاکمان برای مدیریت و کشورداری از مردم پول و یا کالا دریافت می‌کردند. این هزینه‌ در ازای امنیت، رفاه و مدیریت بهتر آن کشور و قلمرو صورت می‌گرفت.

در حدود ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح، مصر باستان اولین کشوری بود که مالیات دریافت کرد. مالیات در کتاب مقدس بابل نیز شرح داده شده است.

مالیات در زمان حضرت یوسف نیز وجود داشت. میزان مالیات در آن زمان ۱ سهم (۲۰درصد) بود و مردم باید آن را به حکومت پرداخت می‌کردند. البته این مالیات به صورت ویژه بود و برای مقابله با قحطی صورت گرفته بود. با این مالیات و روش‌هایی که یوسف پیامبر به کار گرفت، مصر توانست از بحران ۷ ساله‌ی قحطی عبور کند.

در ایران نیز مالیات وجود داشته است. در زمان داریوش شاه اول سیستم تنظیم مالیات وجود داشت. البته بسیاری اولین مالیات را به زمان سلوکیان نسبت می‌دهند.

پس از ظهور اسلام نیز مالیات رواج داشت. زکات و خمس نیز از فریضه‌های اسلام است که همانند مالیات، مسلمانان بخشی از درآمد خود را به نیازمندان می‌دهند.

 

هدف از مالیات چیست ؟

همانطور که در بخش مالیات چیست گفته شد، مالیات برای تامین هزینه‌های دولت است تا بتواند کشور را از نظر اقتصادی و جنبه‌های دیگر به راحتی مدیریت و ساماندهی کند.

از دیگر اهداف و مزایای مالیات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کاهش نرخ تورم
  • تقویت زیرساخت اقتصادی کشور
  • امنیت و رفاه مردم
  • حمایت از فقرا و اقشار کم‌درآمد
  • به جریان افتادن منابع اقتصادی کشور
  • کمک به تحقق اهداف سیاسی کشور
  • افزایش تولید و ثروت ملی
  • رشد سریع صنعت و تجارت
  • توجه مراقبت‌های بهداشتی
  • تامین کالاهای عمومی
  • و …

انواع مالیات کدامند؟

مالیات

مالیات‌ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

  • مالیات‌ مستقیم
  • مالیات غیر مستقیم

مالیات مستقیم، همانطور که از اسمش پیداست مالیاتی است که پرداخت آن توسط مودی صورت می‌گیرد. به پرداخت کننده مالیاتی مودی می‌گویند.

اگر چنین نباشد مالیات غیر مستقیم خواهد بود. در ادامه انواع مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم را توضیح می‌دهیم.

 

انواع مالیات مستقیم

مالیات مستقیم نیز به ۲ دسته کلی تقسیم می‌شوند که ادامه به توضیح هر کدام می‌پردازیم:

مالیات بر دارایی

مالیات بر درآمد

مالیات بر دارایی و انواع آن

مالیات بر دارایی همانند نامش از دارایی و ثروت شخص حقیقی دریافت می‌شود. مالیات بر دارایی به ۲ سته مالیات بر ارث و مالیات بر حق تمیر تقسیم می‌شوند.

مالیات بر ارث

در این مالیات دولت از دارایی شخص متوفی مبلغی را به عنوان مالیات کسر می‌کند.

مالیات حق تمبر

مالیات حق تمبر به جهت رسمیت شناختن به اسناد، مدارک و اوراق از مودی مالیات دریافت می‌شود.

مالیات بر درآمد و انواع آن

مالیات

مالیات بر درآمد مهمترین و رایج‌ترین نوع مالیات است. در مالیات بر درآمد، بخشی از درآمد اشخاص حقیق یا حقوقی باید به عنوان مالیات پرداخت شود. ثروت و پس‌انداز این اشخاص ارتباطی با مالیات بر درآمد ندارد. مالیات بر درآمد خود نیز انواع مختلفی دارد که در ادامه هر کدام را توضیح می‌دهیم.

 

مالیات بر درآمد مشاغل

بخشی از درآمدی که هر شخص حقیقی با اشتغال به مشاغل خدماتی، تجاری، پزشکی و … کسب می‌کند را باید به عنوان مالیات بپردازد. مالیات بر مشاغل توسط شخص حقیقی با پرکردن اظهارنامه مالیاتی به صورت سالانه قبل از تیرماه هر سال است پرداخت می‌شود.

مالیات بر درآمد حقوق

کسی که شاغل است و برای شرکت یا شخصی دیگر کار می‌کند، در ازای حقوقی که دریافت می‌کند مبلغی به عنوان مالیات از حقوقش کسر می‌شود.

معمولا کارفرما قبل از پرداخت حقوق، میزان مالیات آن را کسر می‌کند و در وقت معین به سازمان مالیاتی پرداخت می‌کند. میزان دقیق کسر مالیات از حقوق در فیش حقوقی نوشته شده است.

مالیات بر درآمد املاک و مستغلات

هر ملکی که اجاره داده می‌شود و یا به فروش می‌رسند، مقداری از آن هزینه برای مالیات در نظر گرفته می‌شود. البته مالیات بر درآمد املاک و مستغلات قوانین و شروط بسیاری دارد. برای مثال اگر شخص به جز اجاره ملک درآمد دیگری نداشته باشد، این مالیات به او تعلق نمی‌گیرد.

مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

هر شخصی که کسب و کاری را راه اندازی می‌کند، در ازای سودی که دریافت می‌کند موظف است بخشی از آن را به عنوان مالیات پرداخت کند. در ماده ۱۰۵ تا ۱۱۸ قوانین مالیاتی این موضوع به طور کامل در بندها و تبصره‌ها توضیح داده شده است.

مالیات بر درآمد کشاورزی

به هر گونه فعالیت کشاورزی که یک شخص انجام می‌دهد مالیاتی را به عنوان مالیات بر درآمد کشاورزی باید پرداخت کند. زنبور داری، گاوداری، دامداری، ماهی‌گیری، شیلات و … نیز شامل فعالیت کشاورزی محسوب می‌شوند.

مالیات بر درآمد اتفاقی

هرگونه درآمدی که به صورت اتفاقی بدست آید، درآمد اتفاقی می‌گوید. مانند ماشین، خانه و … که از پدری به فرزندش انتقال داده می‌شود. هر گونه درآمد که اتفاقی بدست آیند شامل پرداخت مالیات از نوع مالیات بر درآمد اتفاقی هستند.

 

انواع مالیات غیر مستقیم

مالیات

مالیات حقوق و عوارض گمرکی

مالیات حقوق و عوارض گمرگی از مالیات‌های غیرمستقیم است که معمولا برای واردات و صادرات هر کشور در نظر گرفته می‌شود. این مالیات بر اساس ارزش کالا، قیمت و مشخصاتی مانند وزن، حجم و … تعیین و دریافت می‌شود.

این نوع از مالیات وابسته به شرایط اقتصادی کشور و سیاست‌های بازرگانی است. این مالیات برای حمایت از صنایع داختی در نظر گرفته شده است و همچنین یکی از راه‌های درآمدی دولت‌هاست.

مالیات بر ارزش افزوده

خدمات، عرضه کالا، صادرات و واردات شامل مالیات بر ارزش افزوده هستند. منظور از این مالیات تفاوت خدمات عرضه شده کالا با خدمات خریداری شده کالا در دوره‌ای مشخص می‌باشد.

مالیات بر مصرف

مالیات بر مصرف نوعی دیگر از مالیات است که بر روی کالاهایی که عموم مردم استفاده می‌کنند تعیین می‌شود. بنابراین هر شخصی که کالای مصرفی بیشتری خرید کند، مالیات بر مصرف بیشتری نیز پرداخت می‌کند.

البته از نظر قانونی این مالیات بر دوش تولیدکننده و فروشنده است ولی در بسیاری از کالاها این مبلغ را از مردم دریافت می‌کنند. مالیات بر دخانیات و مشروبات غیرالکلی از بارزترین نمونه‌های این مالیات هستند. از  نمونه‌های دیگر مالیات بر مصرف می‌توان به خرید و فروش موارد زیر اشاره کرد:

الکل طبی و صنعتی

نوشابه‌های غیرالکلی

سیگار و دخانیات

خدمات مخابرات بین‌المللی

بنزین

خودرو

خاویار

و …

 

مجازات عدم پرداخت مالیات

همانطور که در قسمت مالیات چیست توضیح دادیم، مالیات هزینه‌های اجباری هستند که باید به دولت پرداخت کنیم. فرار مالیاتی از جمله مسائل رایج در سراسر دنیا هستند. بسیاری از افراد نیز از راه‌های غیرقانونی تلاش می‌کنند تا با اطلاعات غلط و نادرست مالیات خود را بسیار کمتر پرداخت کنند و یا پرداخت نکنند.

فرار و عدم پرداخت مالیاتی در کشور ما جرم است و در صورت تخلف، شخص مجازات‌هایی مانند حبس تعزیزی و جرایم نقدی محکوم می‌شود.

 

معافیت‌های مالیاتی

مالیات

دولت‌ها معمولا برای تشویق کسب‌وکارها و فعالان اقتصادی معافیت‌هایی را در پرداخت مالیات در نظر می‌گیرند. این معافیت‌ها برای رشد و توسعه‌ی اقتصادی منظور شده است.

معافیت مالیاتی در راستای سیاست‌های حمایتی از مردم صورت گرفته شده است. برای مثال شرکت‌های دانش بنیان معاف از مالیات هستند تا افراد بسیاری برای سرمایه‌گذاری در این بخش تشویق شوند.

مالیات‌های غیرمستقیم شامل معافیت‌های مالیاتی نمی‌شوند.

 

نرخ مالیات چیست

نرخ مالیات همان مبلغی است که شرکت یا شخص موظف به پرداخت آن هستند. این مبلغ توسط دولت براساس درآمد شخص یا شرکت تعیین می‌شود.

 

مالیات در کشورهای دیگر

در همه‌ی کشورهای دنیا مالیات توسط دولت آنها دریافت می‌شود. در بسیاری از کشورهای پیشرفته مانند آمریکا و بسیاری از کشورهای اروپایی مالیات‌ها بسیار سنگینی را از کسب‌و‌کارها دریافت می‌کنند. زیرا بسیاری از این کشورها بر روی نفت و گاز قرار ندارند و برای تامین هزینه‌های دولت و کشور مالیات بسیار ضروری و واجب است. به گونه‌ای که پرداخت نکردن آن مجازات سنگینی دارد. هر کشور مطابق قوانین خود مالیات‌ها را دریافت می‌کند.

در این مقاله به طور کامل و جامع توضیح دادیم که مالیات چیست و انواع مالیات را عنوان کردیم. نظرات خود را با ما در میان بگذارید.

همچنین اگر سوال و یا مسئله‌ای پیرامون مالیات خود دارید حتما در بخش مشاوره مالیات آن را با ما در میان بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *